یادداشت/ آمریکای تحقیر شده توسط ایران، فرصتی به صرفه و پرسود برای چین

به قلم دکترعلی زنداکبری

استراتژیست و مدیر عالی کسب وکار

کمتر از ۲۴ ساعت تا دیدار رئیس جمهور ایالات متحده از چین باقیمانده دیداری که علیرغم هیئت بلند بالای اقتصادی آمریکا هدف بسیار مهمتری از رایزنی اقتصادی برای این کشور، غرب و دنیای اقتصاد دارد: راضی نمودن ایران برای باز نمودن تنگه هرمز طی یک معاهده یا توافق نامه صلح.

دنیا چشم به پکن دوخته تا بن بست مذاکرات ایران و آمریکا را بشکند هیچکس انتظار قدرت نمائی، تاب آوری و اینچنین سرسختی را از جمهوری اسلامی ایران نداشته است. بی شک دست بالای ایران در جنگ که می تواند ماه ها بطول انجامد و تاکید بر خواسته هایش در آخرین پیشنهاد درباره مفاد کلی توافق با آمریکا، خشم رئیس جمهور ایالات متحده را برانگیخته، او که تا دیروز از التماس ایران برای مذاکره سخن می گفت خارج از هر عرفی به گستاخی به ایران روی آورد.

چین حالا فرصت اینرا دارد که آمریکای تحقیر شده، بدون استراتژی، سردرگم، خسته، منفور و تحت فشار در داخل و خارج را همچون طعمه ای وحشت زده و تنها به تله بیاندازد.

آیا میانجیگری بین ایران و آمریکا به نفع چین است؟

میانجیگری چین بین ایران و آمریکا قطعا باعث تثبیت قدرت چین خواهد شد همانطور که در میانجیگری بین ایران و عربستان ، چین خودنمائی بزرگی انجام داد. ایران مدتهاست متحد استراتژیک چین درمنطقه است لذا همکاری های فی مابین طبق روال گذشته ادامه پیدا کرده و هزینه ای از سمت ایران متوجه چین نخواهد بود اما آمریکا که هم اکنون در موضع ضعف قراردارد باید برای حصول رضایت چین تن به امتیازاتی بدهد، امتیازات مهمی که قطعا آمریکا را بیش از پیش ضعیف می کند. آمریکا بطور حتم خواستار تضعیف چین در هر نقطه ای از دنیاست اما دره عمیق جنگ با ایران آنقدر خطرناک است که آمریکا حاضر به امتیازدهی در هر موردی به چین خواهد بود. چین سالهاست تلاش می کند خود را به عنوان نقطه ای باثبات و تکیه گاهی جهانی معرفی کند امری که حالا با تناقض گوئیهای ترامپ، تصمیمات غیر منطقی و استراتژیهای اشتباه آمریکا ناشی از توهمات تیم کاخ سفید به راحتی در دسترس چین قرار گرفته است.

آیا چینی ها ایران را به غرب خواهند فروخت؟

مسئله عامیانه ای که مدتی است در اذهان به غلط شکل گرفته و در محافل و سخنان و نوشته هائی مطرح می شود این است که چین برای به دست آوردن منافع، هر لحظه ممکن است ایران را به غرب بفروشد!! مسئله ای که نشان از محاسبات اشتباه و سطحی نگرانه گویندگان و منتشران این ایده دارد. ایران با مدیریت جنگ دوازده روزه و به خصوص جنگ رمضان در هر لحظه جلوه ای از قدرت خود را به رخ کشید و اوج آن نیز بستن تنگه هرمز بود که عملا ورق جنگ را به صورت کامل به نفع ایران برگرداند لذا چین با داشتن متحدی چنین قدرتمند خیالش از جلوگیری از نفوذ بیشتر آمریکا به سیستم امنیتی منطقه خاورمیانه یا حداقل منطقه خلیج فارس راحت است و بدون هزینه کرد اضافه در نیروی انسانی و لجستیک و با تکیه بر قدرت ایران در منطقه و همکاری راهبردی دو طرف اهداف خود را دنبال می کند از طرفی چین با ارسال تجهیزات نظامی، اطلاعاتی و حمایت دیپلماتیک در سطح بین المللی وفاداری خود را به ایران ثابت کرده است یادمان باشد چین به همراه روسیه قطعنامه ضد ایرانی بحرین در خصوص تنگه هرمز را ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ در سازمان ملل وتو نمود. ضمنا هماهنگی لازم بین ایران و چین قبل از ورود رئیس جمهور آمریکا با سفر وزیر امورخارجه ایران به چین صورت گرفته است لذا هیچ دلیلی برای برهم خوردن اتحاد راهبردی بین ایران و چین و یا توهم خیانت چین به ایران وجود ندارد. از طرفی ایران مدتهاست که استراتژی دفاعی/ مقاومتی خود را براساس اتکاء به داشته های خودی/بومی بنا نهاده است لذا برخورد غیر منطقی هیچ کشوری نمی تواند چالش خاصی برای ایران ایجاد نماید جمهوری اسلامی ایران با گذر از خطرات و مشکلات زیاد برای دفاع از خود به تبحری کارآ در استفاده از توانائی های فنی و ژئوپولیتیکی خود دست یافته است.

چین چه امتیازاتی می تواند از آمریکا بگیرد؟

به نظر بهترین امتیازی که چین می تواند از آمریکا در قبال راضی نمودن ایران برای پایان جنگ بگیرد مسئله تاریخی کشور تایوان است، این مشکل بزرگ قدیمی می تواند بهترین گزینه برای امتیازگیری چین باشد آنها می توانند با درخواست عدم حمایت معنوی، مالی و تسلیحاتی آمریکا از تایوان عملا تایوان را به خود ملحق کنند یادمان باشد ترامپ طی سخنانش بارها مسئله تایوان را بی اهمیت جلوه داده تا وقتی بر سر آن معامله کرد مشکلی برای پاسخگو بودن نداشته باشد در سخنانی او گفت تایوان مطلب خیلی مهمی در راه برخورد نظامی بین چین و آمریکا نخواهد بود! تایوان ۸۰۰۰ کیلومتر از آمریکا فاصله دارد ولی ۸۰ کیلومتر از چین! سیاستی که به وضوح برخلاف سیاست دولت های قبلی ایالات متحده و برخلاف موضع حفظ عزت نفس و آبروی ملی کشورشان است . عدم حمایت قاطع از تایوان متحدان منطقه ای دیگری همچون کره جنوبی و ژاپن را نیز در خصوص حمایت های واشنگتن به تردید خواهد انداخت و کشوری همچون کره شمالی را در رویاروئی با کره جنوبی جسورتر می کند.

یکی دیگر از گزینه های چین می تواند گرفتن امتیازاتی ترکیبی از آمریکا باشد مثلا نباید فراموش کرد چین ده ها میلیارد دلارمطالبات از ونزوئلا دارد که هنوز وصول نشده و با توجه به اینکه درآمد ونزوئلا هم اکنون در اختیار آمریکاست چین می تواند این مطالبات را با مداخله آمریکا دریافت نماید. بحث تعرفه ها و گروکشی در این بخش نیز می تواند برای چین بسیار جذاب باشد. حال چین می تواند بسته ای پر منفعت از حذف برخی تعرفه های کالائی، دریافت بخشی از مطالبات مالی از ونزوئلا و قطع بخشی از حمایت ها از تایوان را مطالبه کند.

دیدار رئیس جمهور آمریکا از چین یکی از تاریخی ترین و مهمترین دیدارهای بین دو کشور خواهد بود که در تعیین سرنوشت جهان اهمیت بسزائی خواهد داشت لذا حفظ آرامش قبل از آن اهمیت استراتژیکی دارد، بعید است جبهه آمریکائی/صهیونیستی تا قبل از نتایج دیدارها در پکن دست به عملیاتی نظامی بزند چراکه علاوه بر ایجاد فضای تنش آمیز در ملاقاتها بازارهای انرژی و سهام را نیز بیش از پیش برهم خواهد زد همچنین استفاده از حمله غافلگیرانه تا قبل از ملاقات ها از پکن به عنوان اهرم فشاری بر چین، خشم و موضع گیری سخت مقامات چین را دربر خواهد داشت.